Menu
Szukaj
Filters
Zamknij
Zamknij

Niedoczynność tarczycy: przyczyny, objawy, leczenie

Niedoczynność tarczycy: przyczyny, objawy, leczenie

Niedoczynność tarczycy spowodowana jest niedoborem hormonów tarczycy. Objawy niedoczynności tarczycy, zarówno pełnoobjawowej, jak i subklinicznej, mogą być bardzo różne i dotyczą różnych układów narządów. Utrudnia to jednoznaczne postawienie diagnozy, dlatego konieczne są badania w kierunku niedoczynności tarczycy.

Niedoczynność tarczycy wiąże się z niedoborem hormonów tarczycy. Przyczyny niedoczynności tarczycy mogą być rozmaite - od choroby autoimmunologicznej po uraz mechaniczny. Również objawy niedoczynności tarczycy są na tyle różnorodne, że często zdarza się, że pacjenci leczeni są z powodu kilku różnych chorób (np. depresji, zbyt wysokiego poziomu cholesterolu, problemów skórnych czy sercowych). Dotyczy to zwłaszcza postaci subklinicznej niedoczynności tarczycy.

Niedoczynność tarczycy dotyczy aż do 6 procent osób do 60 roku życia, a częstość występowania wzrasta z wiekiem, istotne jest również to, że dotyka kobiety 5 razy częściej niż mężczyzn, jako dysfunkcja przemijająca pojawia się u 5 procent pań po ciąży. Tarczyca to jeden z niewielu nieparzystych gruczołów wydzielania wewnętrznego. Jest gruczołem niewielkim, znajdującym się w przednio-dolnej części szyi. Tarczyca wytwarza trzy hormony: trójjodotyroninę (T3), tyroksynę (T4) i kalcytoninę. Odgrywają one bardzo istotną rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego, układu krążenia oraz układu ruchu. Decydują również o poziomie syntezy białek oraz stopniu zużywania tlenu w komórkach i gospodarce wapniowo-fosforanowej organizmu.Prawidłowe działanie tarczycy podlega podwójnej regulacji. Z jednej strony produkcja hormonów metabolicznych jest kontrolowana przez znajdujący się w mózgu układ podwzgórze-przysadka, który działa na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego. Wydzielanie hormonów tarczycy wpływa hamująco na wydzielanie hormonów podwzgórzowych pobudzających tarczycę. Z drugiej zaś strony hormony tarczycowe zostają wytwarzane na skutek pobudzającego działania układu nerwowego, co ma miejsce w sytuacjach stresowych, przy nasileniu reakcji obronnej organizmu. Stężenie trzeciego hormonu tarczycy – kalcytoniny jest zależne od poziomu wapnia znajdującego się we krwi. Gdy gruczoł wydziela zbyt mało hormonów mówi się o niedoczynności tarczycy.

Kliniczne objawy niedoczynności tarczycy

Objawy niedoczynności tarczycy u poszczególnych chorych mogą mieć różne natężenie - przy łagodnej niedoczynności mogą być one bardzo trudne do zaobserwowania. Niestety, nieleczona niedoczynność tarczycy może prowadzić do chorób serca i układu krążenia, niepłodności, a w skrajnych przypadkach do przełomu tarczycowego i śpiączki hipometabolicznej, które są stanami bezpośrednio zagrażającymi życiu. To dlatego tak ważne jest obserwowanie własnego organizmu i regularne sprawdzanie poziomu hormonów tarczycy. Lista objawów niedoczynności tarczycy jest naprawdę długa. Znajdują się na niej:

  •          męczliwość
  •          duszność wysiłkowa
  •          spłycenie oddechu
  •          nadmierna senność
  •          stałe odczuwanie zimna (nawet w upalne dni)
  •          częste zaparcia
  •          sztywność mięśni
  •          ból stawów
  •          przyrost wagi mimo braku apetytu
  •          ochrypły głos
  •          słabsza pamięć
  •          osłabiona zdolność koncentracji
  •          obrzęk powiek
  •          "nalana" twarz
  •          często pojawia się tzw. drugi podbródek
  •          obrzęk szyi
  •          zanikają dołki nad obojczykami
  •          zaburzenia miesiączkowania
  •          łamliwość i wypadanie włosów
  •          przerzedzanie się brwi
  •          sucha skóra
  •          utrata owłosienia w dołach pachowych
  •          obniżenie nastroju i myśli depresyjne
  •          objaw "brudnych kolan", "brudnych łokci"
  •          ślepota zmierzchowa
  •          zatrzymanie wody w organizmie
  •          trudności z utrzymaniem ciąży
  •          impotencja
  •          zmniejszenie libido
  •          objawy choroby wieńcowej
  •          bradykardia zatokowa
  •          spowolnienie ruchów
  •          gromadzenie się płynu w otrzewnej

 

Niedoczynność tarczycy: badania diagnostyczne

W diagnozowaniu niedoczynności tarczycy podstawą są badania hormonalne. Najpierw sprawdza się stężenie TSH we krwi - gdy jego wynik jest powyżej normy, należy sprawdzić poziom tyroksyny (fT4). Jeśli mamy do czynienia z pierwotną niedoczynnością tarczycy, wynikającą z choroby tego gruczołu, to podwyższonemu stężeniu TSH towarzyszyć będzie obniżony poziom fT4. 

W niedoczynności tarczycy wtórnej i trzeciorzędowej poziom hormonu TSH jest obniżony, tak samo jak poziom fT3 oraz fT4.

W przypadku subklinicznej (utajonej, podklinicznej) niedoczynności tarczycy (SNT) stwierdza się wzrost stężenia tyreotropiny (TSH) we krwi powyżej górnej granicy normy (czyli powyżej 4,5 mIU/l), przy prawidłowym stężeniu wolnej tyroksyny (fT4) i trijodotyroniny (fT3), które nie wynika z innych przyczyn (np. przyjmowania jodu, neuroleptyków czy H2-blokerów).

Lekarz może również zlecić oznaczenie stężeń przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy, a zwłaszcza przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) lub przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie (anty-TG): podwyższone stężenie anty-TPO jest charakterystyczne dla choroby Hashimoto.

Poza tym, w postawieniu diagnozy może pomóc USG tarczycy – pomaga ustalić, jaka jest przyczyna niedoczynności tarczycy (np. choroba Hashimoto). Gdy niedoczynność jest zaawansowana, a objawy nasilone, USG jamy brzusznej i RTG klatki piersiowej pozwalają sprawdzić, czy w jamach ciała nie gromadzi się płyn, a EKG może wykazać bradykardię zatokową (zbyt wolną czynność serca) oraz niski woltaż załamków.

Niedoczynność tarczycy: leczenie

Leczenie niedoczynności tarczycy polega na regularnej suplementacji brakujących hormonów tarczycy, czyli na przyjmowaniu preparatów tyroksyny. Jednak radzimy, aby sięgnąć po hormony w największej potrzebie. Więcej o integracyjnym leczeniu tarczycy znajdziesz na stronie: https://imc.wroc.pl/baza_wiedzy/tarczyca-o-integracyjnym-leczeniu/

Żródło: poradnikzdrowie.pl

Pozostaw komentarz